Starten als live wedding painter: wat wel en wat niet te doen

Foto door Marije Kocken

Sinds 2018 heb ik elk jaar op enkele tientallen bruiloften mogen schilderen. Net als over illustreren in het algemeen, deel ik regelmatig informatie over hoe ik zoiets aanpak, en hebben diverse beginnende live painters hulp en feedback gevraagd.
​
In deze blog een drietal onderwerpen – en hoe je dat als beginner beter wel en niet kunt aanpakken (en waarom). Wat ik je aanraad en afraad. Misschien lees je deze blog en denk je “nou, nou, Renée, dat is allemaal wel erg kritisch en streng” – dat is omdat dit specifieke vakgebied en een fijne ervaring voor bruidsparen me erg aan het hart gaan. Ik zie het wel vaker misgaan. Als niemand het je zegt, denk je misschien niet over deze onderwerpen na.

Korte inhoudsopgave van deze blog:
1. Portfolio, afbeeldingen, teksten
2. Prijzen en transparantie
3. Afspraken, contracten

​1. Hoe bouw je een portfolio op als live kunstenaar? Wat voor content deel je?

Je wilt aan de buitenwereld laten zien: ik kan op bruiloften live schilderen. Maar wat deel je? Hoe promoot je deze nieuwe dienst, als je er nog geen of weinig ervaring mee hebt? ​Mensen willen kunnen zien wat ze kunnen verwachten, voordat ze je inhuren. Misschien een inkoppertje om mee te beginnen, maar wat je beter niet kan doen: illegale shit. Ga uit van je eigen kracht, je eigen aanbod, en weet ook wat voor verantwoordelijkheden je hebt, met welke wetten je te maken hebt.

​Ik heb nu een paar keer gehad dat starters mijn afbeeldingen, teksten, opmaak van brochure, canvasformaten en zelfs pakketnamen klakkeloos overnamen. Voor die maandenlange cursus copywriting kon ik een review schrijven dat de teksten zo goed waren, dat ze gelijk gejat werden. En ik heb o.a. juridische stappen moeten zetten tegen een jongedame die foto's van mijn schilderijen (en van vijf internationale collega's) gebruikte om haar service te verkopen. Het wereldje is ook klein; ik stuur regelmatig opdrachten door naar collega's als ik niet beschikbaar ben. Anderen ook. Maar als je zo begint, schiet je jezelf in de voet. De gunfactor is foetsie en je kan een claim voor schadevergoeding verwachten.

Afbeeldingen en teksten van anderen zijn geen Lorem Ipsum (nietszeggende content om in te vullen). Maak je eigen werk. Haal ook niet zomaar afbeeldingen “van Pinterest” ter inspiratie en dan zeggen “zoiets wil ik doen” voor een post op social media. Er rust auteursrecht op die afbeeldingen – als jij jouw diensten ermee wilt promoten dan gaat het om commercieel gebruik, daar heb je geen licentie voor. Die bruidsparen hebben ook geen toestemming gegeven om het gezicht van jouw reclame te zijn. Of nog erger, wat ik nu een paar keer gezien heb: een beginner die met gen AI een afbeelding van een schilderij genereert, dat zonder disclaimer gebruikt ter promotie. Dat is totaal geen representatie van je huidige vaardigheden.

Het is zó belangrijk om de verwachtingen van klanten te managen. Het is misleiding als jij impliceert dat je een bepaald resultaat kan leveren, terwijl dat niet zo is. Je legt jezelf extra druk op en gaat gegarandeerd je klanten teleurstellen.

In het verlengde daarvan: ja, trouwfoto's naschilderen is (deels) een goede oefening, maar pluk geen referentiefoto's van het internet, die je eigenlijk niet mag gebruiken. “Bron: Pinterest” zegt niks, heeft geen juridische waarde. Je zegt daarmee eigenlijk: "ja ik ben zelf een beeldmaker, maar de rechten van andere professionals boeien me niet zo". Je moet toestemming hebben van de trouwfotograaf zelf. Daarnaast is het echt een vak apart om op de dag zelf goede foto's te kunnen nemen (als je in een enigszins realistische stijl wilt kunnen schilderen). Zeker bij slecht licht, in moeilijke omstandigheden, een foto nemen op precies het juiste moment, volgens de briefing die je met de klant hebt afgesproken, waarin je oprechte emoties vangt, zonder dat je in de weg staat of bijv. de ceremonie verstoort. Ik heb heel veel respect voor trouwfotografen, die rennen, hurken, zweten wat af zo'n bruiloftdag haha.

Wat wél te doen:

• Schilder trouwfoto's na mét toestemming van de fotograaf en vermeld diens naam wanneer je het beeld deelt. Of desnoods rechtenvrije foto's van een website als Unsplash (naamsvermelding van de fotograaf blijft dan wel netjes).  
  
  Als je dat vanuit thuis of een rustige studio doet, koppel er dan een tijdslimiet aan. Zet een wekker van bijvoorbeeld vier uur. Dan houd je een korte pauze (even strekken) en ga je nog twee uur verder. Daarna mag je er niet meer aan werken. Zet een radio op, eigenlijk net iets te hard en luister het liefst naar een zender die je normaliter niet zelf op zou zetten. Leer werken met afleidingen op de achtergrond waar je geen invloed op hebt.

 

• Oefen met “​en plein air” schilderen: in de buitenlucht. Vang wat je ziet, zonder referentiefoto's te nemen, terwijl er van alles om je heen gebeurt – het waait, mensen kunnen langskomen, het licht verandert elk uur. Leer je set-up kennen zodat je de schildersezel snel uit kunt klappen op de juiste hoogte, dat je weet hoe je bepaalde kleuren moet mengen, dat je je eigen handigheid in je opbouw en stijl.
  
  Houd bij en plein air schilderen wel de APV in de gaten van de plek waar je wilt schilderen. Dat zijn de lokale regels, de algemene plaatselijke verordening. Als jij zomaar in het centrum van een toeristische binnenstad gaat werken, wordt dat gezien als een optreden (van een straatartiest) en moet je vaak een vergunning (ver van tevoren) aanvragen.

​

• Neem zelf referentiefoto's van mensen die je kent, en schilder die na. Oefen in hen poseren, op een natuurlijke wijze vastleggen, dat ze comfortabel met je zijn tijdens de shoot, hoe je met het licht omgaat. Dat hoeft niet in echte trouwkleding, maar bijvoorbeeld in feestelijke of lichte kleding – het gaat om de oefening en jouw vaardigheden. Wil je een mooie setting buiten vastleggen? Houd er bij photoshoots in natuurgebieden rekening mee dat je tegenwoordig op veel plekken een vergunning nodig hebt (ook als je vrij werk maakt of hobbymatig wilt oefenen).
  
  Je kan ook meedoen met een styled wedding shoot in jouw buurt – die worden wel eens door locatiemanagers, wedding planners en fotografen georganiseerd. Ook goede mogelijkheden om te netwerken met andere leveranciers. Styled shoots zijn een soort nepbruiloften: photoshoots op een trouwlocatie, waarbij styling en modellen worden geregeld. Je kan dan oefenen met het bruidspaar op locatie fotograferen en naschilderen, en inchecken wat er gebeurt met de foto's die ter plekke worden gemaakt. Eis daarbij niet zomaar gratis foto's en filmpjes, maar ga in gesprek over wie wat doet en wat de verwachtingen zijn. Vaak mag je wel enkele beelden ontvangen maar ik vind het zelf ook logisch als een fotograaf of videograaf een commerciële licentie zou rekenen. Dan heb je in ieder geval al beelden die de context van je werk duidelijk maken. Als je het schilderij vervolgens deelt op je social media, zet er dan wel bij dat het een styled shoot was (doe niet alsof het een echte bruiloft was, dan zou het weer misleiding zijn). 
  
  
• Leg zoveel mogelijk vast van je proces en resultaat. Bruidsparen vinden het fijn om te zien hoe je aan een schilderij begint, dat geeft vertrouwen dat die schets ook tot een gedetailleerd werk zal leveren uiteindelijk (ook al zien ze dat nu nog niet). Ik baal er zelf best van dat ik van mijn eerdere werken weinig foto's en filmpjes heb (of maar hele kleine bestanden). Zeker bij je eerste paar keer op locatie schilderen check of het oké is als je het mee terugneemt of bijvoorbeeld pas de dag erna overhandigt (als je in de buurt in een hotel blijft slapen). Ook als je eigenlijk na de dag zelf niet meer verder schildert. Dan kun je in de ochtend bij daglicht allerlei foto's en filmpjes nemen.

Foto door Stephany Film & Photography - tijdens een styled shoot ;)

2. Prijzen toegankelijk online

Als jij net begint, zul je niet gelijk de high-end luxury bruidsparen en wedding planners bedienen. Die willen kunnen vertrouwen op ervaring. Maar dat is eigenlijk de enige doelgroep die je niet gelijk wegjaagt zonder transparantie in prijs.

Loop je langs een winkel, en zie je geen prijskaartjes in de vitrine? Dan zal het wel te duur zijn. Als iemand met jou contact op moet nemen voordat degene een idee van je prijzen heeft, dan gooi je zelf een grote, onnodige drempel op. Mensen kunnen dat irritant vinden, ze kunnen er onzeker van worden, het lullig vinden om daarna te moeten zeggen “sorry, dat kunnen we niet betalen”. Je vraagt er dan eigenlijk om dat ze je gaan ghosten. Als je bijv. een brochure op aanvraag hebt, gooi je ook een vergelijkbare drempel op.

Wat wél te doen:
Zorg dat het voor mensen makkelijk is om informatie over tarieven te vinden. Idealiter op een eigen website, maar je kan bijvoorbeeld ook een brochure linken in je social media-bio. Je hoeft niet zoals ik ongeveer elke optie inzichtelijk te hebben, maar een vanaf-prijs of een prijsrange helpt al heel erg:

• “Live painting-pakketten maak ik op maat, prijs voor schilderijen vanaf xxx,- exclusief/inclusief reiskosten”
• “Meestal liggen mijn tarieven tussen de xxx,- en xxxx,- en gemiddeld investeren bruidsparen xxxx,- bij mij voor een schilderij”

Daarnaast bespaart het jou en de bruidsparen ook energie en tijd; als iemand het budget er niet voor heeft, werkt het al als een soort filter. En als jouw klant nog helemaal aan het begin van de oriëntatie staat, help je hen zo want nu weten ze wat ze kunnen verwachten, zodat ze hun budget kunnen samenstellen.

Weet ook wat de rechten van jouw klant zijn. Als je bijvoorbeeld prijzen naar een consument/particulier communiceert (wat bijna altijd het geval is bij bruiloften), noem dan prijzen inclusief btw (dat is voor onze dienst trouwens 9%).

3. Werk niet zonder afspraken en contract

Misschien heb je als beginner nog niet de financiële ruimte om een jurist in te huren voor een contract op maat. Misschien weet je nog niet goed wat je er allemaal wel en niet in moet opnemen. Maar dit soort dingen vastleggen is voor beide kanten belangrijk, schept duidelijkheid. Werk nooit zonder.

Wat wél te doen:
Voordat je een offerte stuurt, ga bij jezelf na: wat heb ik nodig om zo goed mogelijk mijn werk te kunnen doen? En wat voor zorgen zou de klant kunnen hebben? Ik zal een paar thema's noemen die je kunt bespreken:

• Hoe lang is je aanbod geldig? Wanneer staat de boeking vast? Aanbetaling?
• Om welke dag gaat het, welke uren, wat voor locatie?
• Wat zit er allemaal wel en niet in het pakket? Bijv. welk formaat canvas, hoe zit het met reiskosten, hotelovernachting, extra feedback en touch-ups, eventuele lijst?
• Welk moment mag op het schilderij? Wat zijn de opties en wensen?

• Je werkwijze, wat je op locatie nodig hebt
• Wat te doen bij overmacht (als je ziek wordt, er noodweer is etc.) of wat als de bruiloft wordt verplaatst of zelfs geannuleerd?
• Jouw stijl
• Auteursrecht en privacy

Over dat laatste: repecteer hun privacy: wil je een filmpje met hen erin delen, moet je eigenlijk toestemming vragen (dus film ook niet zomaar allemaal guest reactions, die gasten zouden persoonlijk toestemming moeten geven). Mensen willen zeggenschap over of ze herkenbaar online verschijnen. Ga er ook niet vanuit dat je zomaar sneak previews kan delen in je Instagram stories: vaak willen bruidsparen de eerste zijn die iets delen waar zij zelf op staan (dus je kan bijvoorbeeld “na het weekend” afspreken). Let zeker op met kinderen: steeds meer ouders hebben liever geen foto's en filmpjes online van hun kinderen. Die deel ik zelf alleen als ze uitdrukkelijk hebben aangegeven dat dat oké is.

​Ook als je echt nét begint en je allereerste schilderij voor een eenmalige, minimale prijs wilt aanbieden: durf het over geld en voorwaarden te hebben en wees duidelijk in wat je wél en niet in je aanbod opneemt. Kader je grenzen af.

---

Mocht je nu één-op-één begeleiding willen, dat ik persoonlijk met je meekijk, dan is het mentorschap misschien iets voor je. We kunnen het bijvoorbeeld hebben over feedback op je portfolio, hoe jouw ideale klanten jou gaan vinden, zelfvertrouwen als maker, en dergelijke thema's. Je kan kiezen voor een eenmalige sessie of een langer traject. Ben je vooral op zoek naar tips en linkjes? Bekijk dan deze pagina.

Info over mentorschap

---

Misschien vind je dit ook interessant:

Wat vraag je aan de live painter voor jullie destination wedding in Europa?

Schilderij voor je verloofde: live wedding painting als huwelijksgeschenk